مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ ⚖️【انواع مجازات در قانون】⚡️

ممکن است برای بسیاری از شما این سوال حقوقی به وجود آید که مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ انواع مجازات در قوانین و مقررات ایران به سه دسته مجازات‌های اصلی، تبعی و تکمیلی تقسیم بندی شده‌اند. مجازات اصلی مجازاتی است که به صورت دقیق در قانون برای هر جرم تعیین گردیده است. مجازات تکمیلی نیز نوعی از مجازات است که بسته به نظر قاضی برای تکمیل مجازات اصلی در نظر گرفته می‌شود. مجازات تبعی هم مجازاتی است که به صورت خود به خود به فرد مجرم تحمیل می‌گردد. اگر مایل هستید اطلاعات بیشتری در خصوص این موضوعات به دست آورید، توصیه می‌کنیم که در ادامه با سایت برترین وکیل همراه باشید. 

انواع مجازات در قانون

برای اینکه بتوانیم به این سوال پاسخ دهیم که مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ لازم است که به بررسی انواع مختلف مجازات بپردازیم. در نظام حقوقی ایران مجازات دارای انواع مختلفی است. انواع مجازات به 3 نوع مجازات اصلی، تبعی، تکمیلی تقسیم‌بندی می‌شود که هر کدام از آنها تعریف خاص به خود را دارند. 

اگر سری به کتاب اول قانون مجازات اسلامی بزنیم، می‌توانیم انواع مختلف مجازات‌ها را در آن مورد مطالعه قرار دهیم. در ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که مجازات‌های اصلی شامل حد، قصاص، دیه و تعزیر می‌شود. در واقع زمانی می‌توانیم رفتار فرد را جرم انگاری کنیم که قانون مجازات اسلامی یکی از این چهار گروه را مجازات در نظر گرفته باشد. 

در چنین شرایطی رفتار فرد دارای عنصر مادی جرم می‌باشد. در قانون مجازات اسلامی به جرایم مهمی اشاره شده و برای آنها مجازات‌هایی در نظر گرفته شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره و شناختن انواع مجازات‌ها بهتر است با وکلا مشاوره حقوقی داشته باشید.

⚖️ وکیل مناسب خود را اینجا پیدا کنید

مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟

در خصوص این پرسش که مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ باید بگوییم که مجازات‌های تبعی جزو آن دسته از مجازات‌هایی هستند که به صورت خود به خود و به تبع قانون به فرد مجرم اعمال می‌گردند. 

از سوی دیگر می‌توانیم بگوییم مجازات تکمیلی نیز نوعی از مجازات است که بسته به نظر قاضی برای تکمیل مجازات‌های اصلی اعمال می‌شود. در ادامه مطلب سعی می‌کنیم هر یک از انواع مجازات‌ها را به صورت مجزا توضیح داده و برای هر کدام از آنها مثالی ارائه کنیم؛ بنابراین پیشنهاد می‌دهیم که در ادامه با ما همراه باشید. 

مجازات اصلی چیست؟

می‌توانیم بگوییم که مجازات اصلی در واقع نوعی از مجازات هست که برای جرم‌های مختلف در قانون تعیین گردیده است. جرایم مختلفی در قانون مجازات اسلامی مورد بررسی قرار گرفته‌اند و مجازات‌های هر کدام از آنها نیز بیان شده است. مجازات‌های تعیین شده را می‌توانیم نوعی از مجازات اصلی بدانیم. 

در ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی می‌خوانیم که مجازات اصلی در چهار دسته قابل تقسیم بندی می‌باشد. حد، قصاص، دیه و تعزیر جزو مهم‌ترین انواع مجازات اصلی به شمار می‌روند. در این بخش هر یک از این مجازات‌ها را بررسی خواهیم نمود:

• قصاص: حال که بررسی کردیم مجازات تبعی و تکمیلی چیست، لازم است تا در خصوص انواع مجازات اصلی هم توضیحاتی ارائه دهیم. قصاص در واقع مجازاتی علیه جرایم عمدی در برابر جان، اعضا و منافع مربوط به آن می‌باشد.
• حدود: نوع و میزان و همچنین کیفیت اجرای احکام مربوط به حد در اسلام مورد اشاره قرار گرفته است؛ یعنی می‌توانیم بگوییم که اگر مجازات جرمی در شرع مقدس اسلام تعیین شده باشد، آن مجازات حدی است. برای مثال می‌توانیم به شرب خمر یا زنا اشاره کنیم.
• دیه: دیه ممکن است مقدر یا غیر مقدر باشد. دیه در واقع مجازاتی مالی است که در جرایم غیر عمدی علیه جان و اعضای بدن افراد اتفاق می‌افتد. همچنین ممکن است دیه به جنایت‌های عمدی در صورتی که فرد قصاص نشود هم تعلق گیرد.
• تعزیر: تعزیر را می‌توانیم نوعی از مجازات بدانیم که بر اساس قانون در اثر نقض مقررات حکومتی و محرمات شرعی تعیین می‌گردد. برای مثال اگر فردی به جان مقامات خارجی سوء قصد نماید، مجازات آن توسط قانون تعیین می‌شود که نوعی مجازات تعزیری است.

لزوم تعیین مجازات اصلی در قانون

حکمی که دادگاه در خصوص جرایم صورت گرفته صادر می‌نماید، می‌بایست بر اساس قوانین و مقررات مصوب در کشور باشد. در قانون مجازاتی برای هر جرم تعیین شده است. این مسئله به قضات کمک می‌کند تا در صورت وقوع جرم بتوانند حکم عادلانه‌ای را صادر نمایند. 

از سوی دیگر تعیین مجازات برای جرایم در قوانین و مقررات باعث می‌شود تا نوعی بازدارندگی نیز در سطح جامعه اتفاق بیفتد. افراد در چنین شرایطی می‌دانند که هر یک از جرایم صورت گرفته چه مجازاتی را به دنبال خواهد داشت. از این رو تلاش می‌کنند تا از هرگونه جرم دوری کنند. 

اگر می‌خواهید اطلاعات کاملی در خصوص این پرسش به دست آورید که مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ توصیه می‌کنیم که با وکلای خبره در ارتباط باشید. اگر حقوق قانونی خود را به خوبی بدانید، قطعا در محاکم قضایی می‌توانید دفاع بهتری از خود داشته باشید.

مجازات تکمیلی چیست؟

برای بسیاری از افرادی که با پرونده‌های کیفری دست به گریبان هستند این سوال مطرح می‌شود که مجازات تکمیلی چیست؟ دقت داشته باشید که در برخی از موارد قاضی با بررسی ابعاد مختلف پرونده به این نتیجه می‌رسد که مجازات‌های اصلی برای فرد مجرم کفایت نمی‌کند. او معتقد است که باید مجازات‌های دیگری را نیز علیه مجرم اعمال کند. 

از این رو قاضی پرونده سعی می‌کند علاوه بر مجازات‌های اصلی، برای فرد مجازات تکمیلی نیز تعیین نماید. دقت داشته باشید که تعیین مجازات‌های تکمیلی بسته به سلیقه قاضی نیست؛ یعنی چنین نیست که اگر قاضی بخواهد به سلیقه شخصی خود بتواند مجازات‌های تکمیلی را برای فرد در نظر بگیرد. 

می‌بایست قانونگذار مجوزهای لازم برای اعمال مجازات‌های تکمیلی را به قاضی داده باشد. بر اساس ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی اگر فردی محکوم به حد یا قصاص یا مجازات‌های تعزیری درجه یک تا ۶ شده باشد، قاضی می‌تواند او را به یکی از مجازات‌های تکمیلی نیز محکوم کند. برخی از مهم‌ترین مجازات‌های تکمیلی عبارتند از:

• اقامت اجباری در محلی که از سوی دادگاه تعیین می‌شود.
• منع فرد مجرم از سکونت در محل‌هایی که از سوی دادگاه تعیین می‌شود.
• منع فرد مجرم از اشتغال به حرفه‌های مشخص شده توسط دادگاه
• انفصال از کلیه خدمات دولتی و عمومی
• منع از رانندگی با تمامی وسایل موتوری
• منع فرد از دریافت دسته چک یا استفاده از اسناد تجاری
• منع فرد مجرم از انواع سلاح گرم و سرد
• یکی دیگر از انواع مجازات تکمیلی منع خروج از کشور می‌باشد.
• اخراج اتباع بیگانه از کشور
• احسان و اجبار فرد به انجام خدمات عمومی
• منع کردن فرد از عضویت در احزاب سیاسی و اجتماعی مختلف
• توقیف تمامی وسایلی که در ارتکاب جرم دخیل بوده‌اند.
• اجبار به فراگیری حرفه یا شغل مشخص
• الزام به تحصیل در مقاطع مختلف
• انتشار حکم محکومیت قطعی

مدت مجازات تکمیلی چقدر است؟

بر اساس تبصره ۱ و ۲ ماده ۲۳ از قانون مجازات اسلامی مدت مجازات تکمیلی بیش از دو سال نمی‌باشد. البته برای این امر استثنا هم وجود دارد در برخی از موارد قانون مقدر می‌کند که مجازات‌های تکمیلی بیش از این مقدار باشد؛ در چنین شرایطی دست قاضی نیز برای حکم کاملا باز است. 

حال که فهمیدیم مجازات تبعی و تکمیلی چیست، لازم است بار دیگر به این نکته اشاره داشته باشیم که اگر برای جرمی مجازات تکمیلی و اصلی یکسان باشد، تنها برای آن جرم مجازات اصلی در نظر گرفته خواهد شد. 

مشاهده سایر مقالات مرتبط

مجازات تبعی چیست؟

حال این سوال به وجود می‌آید که مجازات تبعی چیست؟ اشاره داشتیم که آخرین گروه از انواع مجازات را مجازات‌های تبعی تشکیل می‌دهند. در واقع می‌توانیم بگوییم که مجازات‌های تبعی نوعی از مجازات هستند که علاوه بر مجازات‌های اصلی به صورت خود به خود به فرد مجرم تحمیل می‌شوند. 

نیازی نیست مجازات‌های تبعی را در حکم مورد اشاره قرار دهند. در واقع می‌توانیم بگوییم که مجازات تبعی نتیجه جدا نشدنی از مجازات‌های اصلی هستند. این مسئله را در نظر بگیرید که مجازات‌های تبعی به تبعیت از مجازات‌های اصلی علیه فرد مجرم اعمال می‌شوند. دلیل نامگذاری این مجازات‌ها به مجازات‌های تبعی همین است. 

در واقع بر اساس مجازات‌های تبعی فرد از یک سری خدمات اجتماعی محروم می‌شود. در ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی سه شرط مهم برای اعمال مجازات‌های تبعی در نظر گرفته شده است. باید بدانیم که مجازات‌های تبعی برای جرایم عمدی در نظر گرفته می‌شوند. همچنین باید محکومیت کیفری این جرایم قطعی شده باشد. 

همچنین مجازات‌های تبعی را زمانی می‌توانیم اجرایی کنیم که حکم اجرا شده باشد. حدود حقوق اجتماعی در ماده ۲۶ از قانون مجازات اسلامی تعیین شده است. در جرایم قابل گذشت اگر فرد شاکی از شکایت خود به طور کامل بگذرد، اثر مجازات تبعی نیز از میان برداشته خواهد شد.

مجازات تبعی در چه شرایطی اعمال می‌شود؟

حال که قصد داریم به این سوال پاسخ دهیم که مجازات تبعی در چه شرایطی اعمال می‌شود؟ می‌بایست در خصوص مجازات‌های تبعی و انواع آن نیز توضیحاتی ارائه دهیم. مجازات‌های تبعی به صورت خودکار و به دنبال مجازات‌های اصلی علیه فرد مجرم اعمال می‌شوند. 

می‌توانیم بگوییم که مجازات‌های تبعی در حکم دادگاه قید نمی‌شوند. در ادامه برخی از شرایطی که در آنها مجازات‌های تبعی اعمال می‌شود را مورد بررسی قرار خواهیم داد. این شرایط عبارتند از:

• محرومیت از حقوق اجتماعی: در برخی از موارد ممکن است فرد حق رای خود را به صورت دائمی یا موقت از دست بدهد. از سوی دیگر ممکن است مجازات تبعی فرد این باشد که او دیگر نتواند به مشاغل دولتی اشتغال داشته باشد.
• منع اشتغال در برخی از حرفه ‌های خاص: با ارتکاب برخی از جرایم برای فرد مجازات‌های تبعی مانند منع از اشتغال در آموزش و پرورش یا نیروهای انتظامی و نظامی در نظر گرفته خواهد شد.
• انحلال شرکت یا موسسه مورد نظر: در برخی از موارد اگر جرمی از سوی موسسه یا شرکتی رخ دهد، شاهد انحلال آن خواهیم بود.
• سایر محرومیت ‌ها: در برخی دیگر از موارد سایر محرومیت‌ها برای فرد به عنوان مجازات تبعی در نظر گرفته خواهد شد.

کلام آخر 

از اینکه تا پایان مقاله ما را همراهی کردید، از شما سپاسگزاریم. در بررسی این موضوع که مجازات تبعی و تکمیلی چیست؟ به اینجا رسیدیم که مجازات در قانون انواع مختلفی دارد. تفاوت‌های زیادی بین انواع مجازات‌های اصلی تکمیلی و تبعی وجود خواهد داشت. در صورتی که سوالاتی برای شما در این خصوص به وجود آمده است، توصیه می‌کنیم که در ادامه آنها را در قسمت دیدگاه برای ما و سایر مخاطبان سایت برترین وکیل به اشتراک بگذارید.