اگر مرد توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد تکلیف چیست؟
اگر مرد توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد، باید این موضوع از طریق دادگاه اثبات شود تا پرداخت ها برای او قسط بندی شود یا در صورت نپرداختن نفقه فرزندان، مسئولیت آن به اجداد پدری منتقل شود. اما اگر مرد بدون دلیل موجه از پرداخت خرجی خودداری کند، زن می تواند نفقه معوقه را مطالبه کرده، شکایت کیفری ثبت کند و حتی از این موضوع برای طلاق استفاده کند. بنابراین چه درباره نفقه زن و چه نفقه فرزندان، قانون راههایی مشخص و قابل پیگیری در اختیار زنان قرار داده است.
🎧 اگر زمان کافی برای مطالعه مقاله رو نداری
این پادکست رو گوش کن
⚖️ وکیل مناسب خود را اینجا پیدا کنید
عدم توانایی مالی مرد در پرداخت نفقه زن
نفقه یکی از اصلی ترین حقوق مالی زن است و مرد باید تمامی نیازهای او مانند خوراک، پوشاک، مسکن و هزینه های درمانی را پرداخت کند. بنابراین حکم مردی که خرجی نمی دهد بر اساس قانون، مسئولیت جدی و قابل پیگیری ایجاد می کند.
اگر مرد توانایی مالی نداشته باشد، باید به دادگاه درخواست اعسار از پرداخت نفقه بدهد. دادگاه شرایط مالی او را بررسی می کند و تنها در صورتی که ثابت شود در وضعیت بسیار ضعیفی قرار دارد، با اعسار موافقت می شود؛ در غیر این صورت مرد موظف به پرداخت کامل نفقه است.
در صورتی که مرد عمداً نفقه ندهد یا مردی که شش ماه نفقه ندهد زندگی زن را دچار سختی کند، زن می تواند برای طلاق اقدام کند؛ زیرا نپرداختن نفقه به مدت ۶ ماه متوالی از دلایل معتبر برای جدایی است.
با این حال، زن فقط زمانی می تواند نفقهاش را مطالبه کند که از همسر خود تمکین داشته باشد؛ یعنی در منزل مشترک ساکن باشد (تمکین عام) و در روابط زناشویی متعارف از شوهر تبعیت کند (تمکین خاص).
عدم توانایی مالی مرد در پرداخت نفقه فرزند
قانون وظیفه پرداخت نفقه فرزندان را بر عهده پدر قرار داده است و اگر پدر توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد لازم است به دادگاه درخواست اعسار از پرداخت نفقه دهد. در واقع پدر اگر از نظر مالی در سطح بسیار پایینی قرار داشته باشد به نحوی که با پرداخت نفقه به فرزندان زندگی او در خطر قرار بگیرد دادگاه او را از پرداخت نفقه معاف خواهد کرد.
همچنین ممکن است پدر مالی برای پرداخت نفقه فرزندان خود نداشته باشد که در این صورت می تواند با ارسال درخواست اعسار به دادگاه از پرداخت نفقه معاف شود. در چنین شرایطی است که دادگاه اجداد پدری فرزندان پسر و دختر و همچنین در درجه بعدی مادر آنها را موظف به پرداخت نفقه و تامین نیازهای اولیه زندگی کودکان می کند.
این مسئله در ماده 1197 و 1198 قانون مدنی به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است و شرایط مختلف برای آن شرح داده شده است.
مشاهده سایر مقالات مرتبط
منظور از اعسار در پرداخت نفقه چیست؟
حکم مردی که به زنش پول نمی دهد یا بهطور کامل از دادن خرجی خودداری می کند، بسته به قصد و توان مالی مرد متفاوت است. اگر مرد توان پرداخت نفقه همسر یا فرزندان خود را نداشته باشد، باید به دادگاه درخواست اعسار از پرداخت نفقه بدهد. برای پذیرش اعسار، مرد باید ثابت کند که واقعاً قادر به تأمین نیازهای اولیه زندگی خانواده نیست. در این حالت نپرداختن نفقه جرم محسوب نمی شود و دادگاه مطابق توان مالی مرد، پرداخت را قسط بندی می کند.
اما اگر مرد توان مالی داشته باشد و عمداً از پرداخت خرجی خودداری کند، حکم مردی که به زنش خرجی نمی دهد می تواند شامل محکومیت کیفری نیز باشد. بر اساس ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، مردی که با وجود امکان پرداخت، نفقه ندهد، به حبس تعزیری محکوم می شود.
بر اساس ماده ۶ «قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی»، معسر یعنی کسی که هیچ مال قابل توقیفی ندارد یا اصلاً به دارایی هایش دسترسی ندارد. در چنین شرایطی دادگاه می تواند اعسار او را بپذیرد و پرداخت بدهی نفقه را به صورت قسطی تعیین کرده یا او را موقتا از پرداخت آن معاف کند.
حکم مردی که خرجی نمی دهد، چیست؟
پرداخت نفقه به فرزندان تا زمانی ادامه پیدا می کند که آنها مستقل شده و توانایی کسب درآمد را داشته باشند و چندان به سن و سال آنها در قانون اشاره ای نشده است، اما شرط دریافت نفقه از سوی زن این است که از همسر خود تمکین کند.
با این حال، ممکن است که فرزندان واجد شرایط دریافت نفقه باشند یا اینکه زن از همسر خود به طور کامل تمکین کرده باشد و با این حال مرد به آنها خرجی و نفقه پرداخت نکند. در چنین شرایطی بر اساس مرد به حبس محکوم خواهد شد؛ برای این کار ابتدا لازم است تا ولی فرزندان یا زن به دادگاه درخواست مطالبه نفقه دهد.
میزان مجازات تعیین شده در چنین شرایطی از درجه 6 است؛ یعنی در چنین موقعیتی مرد ممکن است از 6 ماه تا 2 سال به حبس محکوم شود.
در چه صورتی حکم نفقه زن از مرد ساقط می شود؟
بسته به سطح تحصیلات و همچنین شان و منزلت زن برای وی از سوی کارشناسان دادگستری نفقه تعیین می شود. بنابراین می توانیم بگوییم که مقدار نفقه ای که برای هر زن در دادگاه تعیین می شود با دیگری متفاوت خواهد بود.
در صورتی که زن بدون دلایل موجه از مرد تمکین نکند مرد دیگر ملزم به پرداخت نفقه نخواهد بود و نفقه از وی ساقط خواهد شد. اما ممکن است که عدم تمکین زن با دلایل موجه همراه باشد که در این صورت زن می تواند نفقه خود را دریافت نماید. برای مثال او می تواند به دادگاه اطلاع دهد که سکونت در منزل شوهر برای او ضرر جانی یا مالی یا آبرویی به همراه خواهد داشت.
کلام آخر
گاهی در زندگی مشترک ممکن است زن با این نگرانی روبهرو شود که اگر مرد نفقه ندهد چه می شود و آیا قانون برای این وضعیت راه حلی مشخص کرده است یا نه. قانون بطور شفاف مقرر کرده که نپرداختن نفقه، چه به صورت مقطعی و چه طولانی مدت، قابل پیگیری است و حتی در صورتی که اگر مرد ۶ ماه نفقه ندهد، این موضوع می تواند دلیل محکمه پسند برای طلاق و حتی مجازات کیفری برای مرد باشد.
زن می تواند هم شکایت کیفری و هم دادخواست حقوقی بدهد و مرد در صورت توان مالی ممکن است به حبس محکوم شود.
مرد باید در دادگاه درخواست اعسار بدهد تا ثابت کند توان مالی ندارد و نفقه او قسط بندی یا به صور موقت تعلیق شود.
اگر مرد توان مالی داشته باشد و عمداً خرجی ندهد، طبق قانون حمایت خانواده قابل مجازات است و زن می تواند درخواست نفقه و حتی طلاق بدهد.
بله، در صورت عدم پرداخت، دادگاه پدر را ملزم می کند و اگر مرد توان پرداخت نفقه را نداشته باشد، پرداخت نفقه به خانواده پدری واگذار می شود.
