نحله چیست؟ 💰 | در چه شرایطی به زن تعلق میگیرد؟ ⚖️
نحله در قانون یعنی مبلغی که دادگاه بهعنوان پاداش و جبران زحمات زن در زندگی مشترک در زمان طلاق و در شرایط خاص برای او تعیین می کند؛ مفهومی که بسیاری آن را با مهریه یا اجرتالمثل اشتباه می گیرند. اگر می خواهید بدانید نحله دقیقاً در چه مواردی به زن تعلق می گیرد، چه تفاوتی با سایر حقوق مالی دارد و قاضی بر چه معیارهایی مبلغ آن را تعیین می کند، در این مطلب با ما همراه باشید.
🎧 اگر زمان کافی برای مطالعه مقاله رو نداری
این پادکست رو گوش کن
⚖️ وکیل مناسب خود را اینجا پیدا کنید
نحله زن چیست؟
نحله در لغت به معنی «بخشش» است و در اصطلاح حقوقی مبلغی است که دادگاه در شرایطی مشخص تعیین می کند تا مرد آن را به زن بپردازد؛ اما نحله در چه صورت به زن تعلق میگیرد؟ زمانی که زن در طول زندگی مشترک تمکین داشته باشد و شوهر بهصورت یک طرفه قصد طلاق او را داشته باشد، در این حالت به زن نحله تعلق می گیرد و مرد موظف است هدیه مالی تعیین شده توسط قاضی را پرداخت کند.
به ویژه طبق بند ب تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، دادگاه با توجه به سنوات زندگی مشترک، نوع کارهایی که زن در خانه انجام داده و وسع مالی مرد مبلغ نحله را مشخص می کند. باید توجه داشت که زن هیچ وظیفه قانونی در انجام کارهای خانه مانند نظافت، آشپزی یا شست و شو ندارد؛ به همین دلیل اگر این امور را در منزل همسر انجام داده باشد، می تواند هنگام طلاق علاوه بر نحله، اجرتالمثل کارهای خود را نیز مطالبه کند.
شرایط دریافت نحله چیست؟
اگر زن بخواهد حقوق مالی خود را در این زمینه از مرد مطالبه کند، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد. این شرایط در دادگاه مورد بررسی قرار می گیرند تا قاضی پرونده این مسئله را اعلام کند که زن می تواند درخواستی مبنی بر مطالبه نحله ارائه دهد. از جمله مهمترین شرایط دریافت نحله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
درخواست طلاق از طرف مرد باشد
در شرایطی که مرد بدون ارائه دلایل محکمه پسند و دلایل موجه به دادگاه درخواست طلاق دهد، زوجه این امکان را خواهد داشت که حقوق مالی خود در این زمینه را به طور کامل مطالبه نماید.
لازم به ذکر است که در طلاق از طرف زن او می تواند به حقوق مالی خود مانند نفقه و مهریه نیز دست پیدا کند، اما امکان اینکه بتواند اجرت المثل یا نحله خود را دریافت نماید وجود نخواهد داشت. در طلاق توافقی نیز لازم است که زوجین در خصوص تمامی حقوق و تکالیف خود به توافقات کامل دست پیدا کنند.
نحله هنگام طلاق دریافت خواهد شد
نحله فقط هنگام طلاق قابل مطالبه است و زن در دوران زندگی مشترک حق درخواست آن را ندارد، حتی در زمان طلاق نیز تنها زمانی پرداخت می شود که طلاق از طرف مرد باشد.
برخلاف اجرت المثل که توسط کارشناسان دادگستری محاسبه می شود، تعیین مبلغ نحله نیازی به نظر کارشناس ندارد و قاضی با توجه به شغل مرد و وضعیت زندگی زوجین، مبلغی را به عنوان هدیه مشخص کرده و زوج موظف به پرداخت آن است.
مبلغ توسط قاضی تعیین شود
زمانی که مرد قصد طلاق دادن همسر خود بدون دلایل موجه را دارد قاضی پرونده با در نظر گرفتن عواملی که در قانون ذکر شده، مبلغ نحله را مشخص می کند و مرد موظف است که این حق را به زن پرداخت کند.
قاضی موظف است بسته به تعداد سال های زندگی مشترک و همچنین فعالیت هایی که زن در زمان زوجیت برای شوهر انجام داده است این مبلغ را تعیین کنند.
مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای مطالبه نحله
در صورتی که زن بخواهد حقوق مالی خود را در این زمینه از شوهر دریافت نماید، باید این مسئله را به اطلاع دادگاه برساند تا روال قانونی مربوط به آن به طور دقیق طی شود و خللی از این بابت در دسترسی زن به حقوق قانونی اش ایجاد نشود.
همان دادگاهی که مرد در آن درخواست طلاق خود را ارائه داده است در واقع مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای مطالبه نحله به شمار می رود. در هنگام رسیدگی به دعوای طلاق است که زن می تواند درخواست خود مبنی بر مطالبه حقوق مالی خود را نیز ارائه کند تا قاضی پرونده این مسئله را مورد بررسی قرار داده و حکم عادلانه ای را صادر کند.
در برخی از پرونده ها نیز روال کار به این صورت است که اگر به زن اجرت المثل تعلق گیرد دیگر نحله به او تعلق نخواهد گرفت و زوجه باید در چنین شرایطی تمامی مدارک و مستندات لازم را به دادگاه ارائه نماید.
فرق نحله و مهریه چیست؟
در هنگام جاری شدن عقد نکاح زن و مرد به صورت توافقی مبلغی را به عنوان مهریه تعیین می نمایند که به عنوان هدیه در اختیار زن قرار می گیرد. مهریه ممکن است نقدی یا مالی باشد و عندالمطالبه و عندالاستطاعه بودن آن نیز شرایط مطالبه این حقوق مالی توسط زن را مشخص خواهد کرد که بستگی به توافق دو طرف خواهد داشت.
در صورتی که زن از شوهر خود تمکین عام یا خاص نداشته باشد به او مهریه تعلق خواهد گرفت؛ یعنی مهریه به تمکین کردن یا نکردن زن بستگی نخواهد داشت؛ اما اگر زن از شوهر خود تمکین نکند، نمی تواند درخواستی مبنی بر مطالبه نحله داشته باشد؛ چرا که در این صورت مرد برای طلاق دادن زن دلیل موجه در دست خواهد داشت.
تقریبا در هر شرایطی به زن مهریه تعلق خواهد گرفت؛ مگر اینکه عقد نکاح صورت گرفته باطل باشد. اما نحله زمانی به زن تعلق خواهد گرفت که مرد درخواست کننده برای طلاق باشد و نتواند دلایل موجه و محکمه پسندی را برای پایان رابطه زوجیت به دادگاه ارائه کند.
مشاهده سایر مقالات مرتبط
عوامل موثر در تعیین میزان نحله
چند عامل بسیار مهم هستند که در قوانین و مقررات کشور برای تعیین مقدار و میزان نحله به آنها استناد می گردد. این عوامل باعث می شود تا دادگاه بتواند مبلغ عادلانه ای را برای این منظور تعیین نماید.
- تعداد سالهای زندگی مشترک زوجین: اگر سال های زندگی مشترک زوجین با یکدیگر بیشتر باشد مقدار بیشتری نحله به زن تعلق می گیرد.
- نوع کارهایی که زن انجام داده است: اگر زن علاوه بر کارهای خانه به شغلی در بیرون از خانه مشغول بوده یا اینکه کارهای تخصصی انجام داده باشد، میزان بیشتری نحله تعلق می گیرد.
- وضعیت مالی زوج: اگر مرد از نظر مالی مشکلی نداشته و توانمندی او ثابت شود، ملزم است تا مبلغ بیشتری را به عنوان هدیه در اختیار زن قرار دهد.
- وضعیت مالی زوجه: اگر زن از نظر مالی در تنگنا باشد یا مهریه او به اندازه ای باشد که نتواند با استفاده از آن مشکلات اقتصادی به وجود آمده را جبران کند، نحله بیشتری برای او تعیین می شود.
- علت طلاق: اگر طلاق از طرف مرد باشد به زن نحله تعلق خواهد گرفت و باید زن از شوهر خود تمکین کرده و مرد دلایل موجهی را برای طلاق در اختیار نداشته باشد.
کلام آخر
شناخت دقیق نحله زن و تفاوت آن با سایر حقوق مالی، کمک می کند تا زن در زمان طلاق از حقوق قانونی خود آگاه باشد و تصمیم درستی بگیرد. نحله زمانی تعیین می شود که طلاق از سوی مرد باشد و دادگاه آن را به عنوان نوعی بخشش و جبران زحمات زن در زندگی مشترک مقرر کند. آگاهی از این مفاهیم می تواند مسیر پیگیری حقوقی را روشن کرده و از تضییع حقوق زنان جلوگیری کند.
نحله مبلغی است که دادگاه هنگام طلاقِ یک طرفه از سوی مرد، بهعنوان بخشش و جبران زحمات زن تعیین می کند.
زمانی که زن در زندگی مشترک تمکین داشته باشد و مرد بدون دلیل موجه قصد طلاق داشته باشد، دادگاه برای زن نحله تعیین می کند.
مبلغ نحله کارشناسی نمی شود و قاضی با توجه به سنوات زندگی، شرایط مالی مرد و کارهایی که زن در خانه انجام داده مبلغ آن را تعیین می کند.
